Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΗ - ΣΤΗΝ ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ

visit tracker

Όταν γίνεται λόγος για την ορθόδοξη εξωτερική ιεραποστολή, ο νους μας συνήθως πηγαίνει στις χώρες της Αφρικής και της Ασίας. Και πράγματι στην Αφρική και την Ασία αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια του 20ου αιώνος η ορθόδοξη εξωτερική ιεραποστολή και οι χώρες της Αφρικής και της Ασίας μονοπώλησαν το ενδιαφέρον μας. Τελευταίως όμως αναπτύσσεται και εδραιούται η Ορθοδοξία και στις χώρες της Κεντρικής Αμερικής, όπου τον Χριστιανισμό κήρυτταν και τον εκπροσωπούσαν κυρίως παπικοί. Ας δούμε πως ξεκίνησε η Ορθοδοξία στις χώρες αυτές.     Παλαιότερα ολόκληρη η ήπειρος της Αμερικής, από πλευράς ελληνοφώνου ορθοδοξίας, υπαγόταν στην Αρχιεπισκοπή Βορείου και Νοτίου Αμερικής, με έδρα την Ν. Υόρκη των Η.Π.Α.     Στις 30 Ιουλίου του 1996 το Οικουμενικό Πατριαρχείο για την καλύτερη ποιμαντική οργάνωση των ορθοδόξων στην Αμερική δημιούργησε 4 ανεξάρτητες Μητροπόλεις. Των Η.Π.Α. με έδρα την Ν. Υόρκη, του Καναδά με έδρα το Τορόντο, της Αργεντινής με έδρα το Μπουένος Άιρες και δικαιοδοσία σε ολόκληρη σχεδόν την Ν. Αμερική. Και την Μητρόπολη του Παναμά, η οποία έχει στην δικαιοδοσία της τις χώρες της Κεντρικής Αμερικής (Παναμά, Κόστα Ρίκα. Γουατεμάλα, Νικαράγουα, Ονδούρα, Ελ Σαλβαδόρ, Μπελίζ) ως και τις χώρες Βενεζουέλας, Κολομβίας, Μεξικού και τα νησιά της Καραϊβικής (Μπαχάμες, Κούβα, Μαρτινίκα, Αϊτή, Πουέρτο Ρίκο, Άγιο Δομίνικο και Τζαμάικα). Μητροπολίτης τοποθετήθηκε ο Σεβασμιώτατος Αθηναγόρας ο οποίος ως Επίσκοπος Δορυλαίου ίδρυσε εντός ολίγων μηνών την Μητρόπολη του Χονγκ-Κόνγκ στην Άπω Ανατολή. * * *     Όταν ανέλαβε ο Σεβασμιώτατος Αθηναγόρας τα καθήκοντά του η κατάσταση ήταν απελπιστική. Ιερείς υπήρχαν μόνο δύο. Ο πατήρ Φώτιος Μπίθα στον Παναμά και ο πατήρ Εμμανουήλ Ρεμουδάκης στην Βενεζουέλα και Κολομβία Ο π. Φώτιος για 10 χρόνια και ο π. Εμμανουήλ για 17 χρόνια, φρόντιζαν ποιμαντικώς τους Έλληνες των χωρών αυτών. Αρκεί να σημειωθεί ότι μόνο στην Βενεζουέλα έχουμε 6 Ελληνικές παροικίες. Φανταστείτε έναν ιερέα να τις φροντίζει και συγχρόνως να έχει στην ευθύνη του και τους Έλληνες της Κολομβίας και διοικητικώς, μέχρι τότε, να υπάγονται στην Αρχιεπισκοπή των ΗΠΑ.     Ενώ όμως η κατάσταση ήταν τόσο τραγική, ο Θεός «ο πανταχού παρών και τα πάντα πληρών», ο ευρισκόμενος εν μέσω των 7 λυχνιών και έχων στο δεξί του χέρι τους 7 αστέρας κατά το όραμα του Ιωάννου του Θεολόγου (Αποκ. 1,13-20), τουτέστιν ο έχων και ο ασκών την άμεση ποιμαντική φροντίδα και εποπτεία και διοικητική μέριμνα των Εκκλησιών, φρόντιζε για την Εκκλησία της Κεντρικής Αμερικής και προετοίμαζε το έδαφος για την επάνδρωσή της και μάλιστα δια γηγενών. Ας δούμε τα θαυμάσια του Θεού και πώς εργάζεται αοράτως εν μέσω του κόσμου. * * *     Ο π. Τιμόθεος από την Κολομβία, ο οποίος διακονεί τώρα στην Κούβα, ως νέος μεγάλωσε κάτω από δυσμενέστατες πνευματικά συνθήκες. Έφυγε 8 ετών από το σπίτι του. Ζούσε κάτω από μια γέφυρα. Κοιμόταν πάνω σε εφημερίδες, έπινε ναρκωτικά, ήταν παιδί των φαναριών. Κάποια μέρα είδε την τραγική κατάσταση που βίωνε αυτός και τα άλλα παιδιά της παρέας του και θέλησε ν’ αλλάξει ζωή. Πήγε στο Δήμαρχο της πόλεως που ζούσε στην Κολομβία και το παρακάλεσε με δάκρυα στα μάτια. Ήταν τότε 15 ετών. «Δώσε μας ένα σπίτι να κατοικούμε, στείλε μας ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς να μας επιβλέπουν, θα χαθούμε ζώντας έτσι». Ο Δήμαρχος δέχτηκε, έδωσε το σπίτι και το ονόμασε με το όνομα του π. Τιμόθεου.     Πώς έγινε ορθόδοξος ο π. Τιμόθεος;     Κάποια μέρα ήρθε ο Μακάριος της Κύπρου για πολιτικούς λόγους στην Κούβα να επισκεφθεί τον Κάστρο. Οι εφημερίδες δημοσίευσαν τη φωτογραφία του με ράσο και επανωκαλύμαυχο. Ο π. Τιμόθεος την είδε. Ποιος είναι αυτός αναρωτήθηκε. Δεν είχε ξαναδεί ενδυμασία ορθοδόξου αρχιερέα. Ρώτησε και έμαθε κι από τότε άρχισε να ερευνά για την Ορθοδοξία. Ότι φωτογραφίες ορθοδόξων επισκόπων και πατριαρχών βρήκε τις έκοβε και τις τοποθετούσε σ’ ένα λεύκωμα. Πόσο μεγάλη η σημασία του ράσου. Ο π. Τιμόθεος απ’ αυτό ελκύσθηκε και γνώρισε την Ορθοδοξία. Πόσο δραστήρια και σοφά εργάζεται ο Θεός μας. Μέσω μιας πολιτικής επισκέψεως καλεί τον π. Τιμόθεο κοντά του.     Μόλις ήλθε ο Σεβασμιώτατος Αθηναγόρας, ο π. Τιμόθεος τον επισκέφθηκε, κατηχήθηκε, βαπτίσθηκε και ζήτησε να γίνει κληρικός. Ήρθε και στην Ελλάδα για αρκετό διάστημα. Μιλά άπταιστα τα ελληνικά, έχει ρητορικό χάρισμα και είναι πολύ συναισθηματικός. Μας είπε μεταξύ άλλων: «ο ταπεινός κάνει το έργο του Θεού. Κουνάει ολόκληρο τον κόσμο. Είμαστε μικρά και ταπεινά αδέλφια σας. Προσέξτε μας και φροντίστε μας». Τον ρωτήσαμε πόσων χρονών είναι. Φαινόταν νεαρός. Μας απάντησε «επτά». «Επτά γιατί π. Τιμόθεε;» ξαναρωτήσαμε. «Γιατί τόσα είναι τα χρόνια από την βάπτισή μου. Τ’ άλλα ούτε θέλω να τα υπολογίζω. Δεν τα έζησα σωστά. Ήταν χαμένα χρόνια.», μας απάντησε.     Ο π. Αθηναγόρας από την Κολομβία και αυτός. Πρέπει να σημειωθεί ότι η Κολομβία είναι η χώρα των ιερατικών κλήσεων. Η χώρα που οι παπικοί την έχουν ως ιερατικό φυτώριο για τις ιεραποστολές τους. Ο π. Αθηναγόρας υπήρξε παπικός μοναχός. Μελετώντας την ιστορία του Χριστιανισμού άρχισε να προβληματίζεται για τον παπισμό. Είδε τα λάθη του, είδε την διαφοροποίησή του σε δογματικά θέματα από τη αρχέγονη Ορθοδοξία. Άρχισε να έχει έντονες τύψεις που ήταν παπικός. Για 2 χρόνια σταμάτησε να κοινωνεί μέσα στο μοναστήρι των παπικών. Ήδη όμως είχε ιδρυθεί η Μητρόπολις Κεντρικής Αμερικής και είχαν χειροτονηθεί οι πρώτοι γηγενείς κληρικοί. Ένας απ’ αυτούς ήταν ο π. Κοσμάς Οκτάβιο. Ο π. Αθηναγόρας έφυγε από το μοναστήρι του και ταξίδευσε 13 ώρες, για να συναντήσει τον π. Κοσμά Οκτάβιο που ήταν ο πλησιέστερος. Εκείνος τον μύησε στην Ορθοδοξία. Βαπτίσθηκε, ήρθε στην Ελλάδα και σπούδασε στην Ανωτέρα Ιερατική Σχολή της Θεσσαλονίκης. Κατά την επίσκεψη του Πατριάρχη στην Κούβα, σ’ ένα συνέδριο των Εκκλησιαστικών Συμβουλίων της Μητροπόλεως Παναμά, ο Σεβασμιώτατος Αθηναγόρας, αφού ευχαρίστησε τον Πατριάρχη για την επίσκεψή και το ενδιαφέρον του, είπε ότι θα του προσφέρουν ένα δώρο για να τον ευχαριστήσουν. Όλοι περιμέναμε να του προσφέρουν κάποιο εγκόλπιο ή κάποια ράβδο ή τέλος πάντων κάποιο αρχιερατικό άμφιο. Αντί αυτών όμως ο π. Αθηναγόρας, διάκονος τότε, πήρε το μικρόφωνο και τραγούδησε με μια φωνή γεμάτη πάθος και καημό «Στου Βοσπόρου τ’ αγιονέρια». Τα μάτια όλων μας γέμισαν με δάκρυα. Ο δε Πατριάρχης εμφανώς συγκινημένος είπε· «Δεν περίμενα να μου δώσετε τόσο πολύτιμο δώρο».     Ο π. Λάζαρος που υπηρετεί στην Μαρτινίκα -γαλλική κτήση μέχρι και σήμερα- έχει κι αυτός την ιστορία του. Μετέβη πριν από χρόνια στη Γαλλία για σπουδές. Στο Παρίσι γνώρισε την Ορθοδοξία. Όταν γύρισε στο νησί του και γνωρίστηκε με τον Σεβασμιώτατο Αθηναγόρα θέλησε να χειροτονηθεί. Μιλά ελληνικά, μεταβαίνει 2-3 φορές το χρόνο στο Άγιον Όρος για πνευματικό ανεφοδιασμό, είναι δε εξαίρετος αγιογράφος.     Ο π. Αλέξανδρος. 16 χρόνια παπικός. Κατάγεται από την Βραζιλία, αλλά μένει τώρα στο Μεξικό. Ελκύσθηκε από την Ορθοδοξία και εισήλθε τελευταίως ως μοναχός στη Μονή Βατοπεδίου του Αγίου Όρους. Αργότερα σκοπεύει βοηθούμενος από Βατοπεδινούς μοναχούς να ιδρύσει μοναστήρι στο χώρο της Κεντρικής Αμερικής με την ευλογία του Σεβασμιωτάτου Αθηναγόρου.     Ο π. Ιωσήφ Σαράμπια. Έμαθε για την Ορθοδοξία από προσωπικές αναζητήσεις. Ήρθε στο Άγιον Όρος στη Μονή Ξηροποτάμου και εμόνασε 14 χρόνια. Με την άδεια του Ηγουμένου επέστρεψε στην Κολομβία για να βοηθήσει στην ορθόδοξη ιεραποστολή. Σήμερα υπηρετεί στο Μεξικό. * * *     Αναφερθήκαμε σε μερικές περιπτώσεις ορθοδόξων ιερέων της Μητροπόλεως Κεντρικής Αμερικής, που από μόνοι τους, με προσωπικές αναζητήσεις, βρήκαν την Ορθοδοξία και μόλις ιδρύθηκε η Μητρόπολις τρέξαν να ενωθούν με την εκεί εκκλησιαστική αρχή. Υπάρχουν και άλλοι που προέκυψαν από τη δράσι του Μητροπολίτη Αθηναγόρου. Αναφέρουμε μερικούς.     Γρηγόριος Κάρλος Βελάσκο. Αρχιτέκτων πολεοδομίας το επάγγελμά του. Όταν βαπτίσθηκε, εγκατέλειψε τη θέση του και τον τριπλάσιο μισθό που έπαιρνε και έγινε ιερεύς. «Τώρα είμαι χαρούμενος, τώρα έχει νόημα η ζωή μου», λέγει ευκαίρως ακαίρως.     Μιχαήλ Γκαρσία. Κολομβιανός και αυτός. Είναι καθηγητής σε στρατιωτική Ακαδημία απ’ όπου και μισθοδοτείται. Έγινε ιερεύς και τελεί το Σαββατοκύριακο τα εφημεριακά του καθήκοντα.     Αρχιμ. Ανδρέας από Βοσνία. Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Πουέρτο-Ρίκο. Εφημέριος στο ναό του αγίου Σπυρίδωνος, όπου υπάρχουν ορθόδοξοι πολλών εθνικοτήτων.     Π. Χριστοφόρος και π. Αθηναγόρας. Μαύροι, απόγονοι των δούλων που είχαν φέρει οι Ισπανοί από την Αφρική. Υπηρετούν στην Αϊτή. Η Κούβα, η Αϊτή και η Τζαμάικα είναι τα μεγαλύτερα νησιά της Καραϊβικής. Ο π. Χριστοφόρος και ο π. Αθηναγόρας σπουδάζουν στην Ελλάδα με την βοήθεια της Ι. Μητροπόλεως Τρίκκης και Σταγών. Ενώ βρισκόταν στην Ελλάδα ο π. Χριστοφόρος τον πήρε τηλέφωνο η μητέρα του να μάθει τα νέα του. «Μητέρα είμαι πλούσιος» της είπε. «Γιατί; Πως έγινε; Σου δώσαν χρήματα»; Ρώτησε εκείνη. «Όχι· αλλά βρήκα την Ορθοδοξία μητέρα» είπε ο π. Χριστοφόρος. Σε προσφώνηση που απηύθυνε σ’ ένα γεύμα μας είπε· «Ζηλεύω την κόρη μου που σπουδάζει από μικρή τα ελληνικά· θα τα μάθει καλύτερα από μένα».     Στην ιεραποστολή της Αϊτής υπάρχει σχολείο που διδάσκεται η ελληνική γλώσσα και φοιτούν 538 παιδιά!!! Παρεμπιπτόντως ας αναφερθεί ότι στις θεολογικές σχολές όλου του κόσμου, όλων των χριστιανικών ομολογιών δι-δάσκεται η ελληνική γλώσσα, διότι η Καινή Διαθήκη στο πρωτότυπο είναι γραμμένη στην κοινή ελληνική της εποχής της. Ακουέτωσαν ταύτα οι ημέτεροι εν Ελλάδι….     Θα μπορούσαμε να συνεχίσουμε, παραθέτοντας τα ονόματα και την ζωή και άλλων κληρικών γηγενών της Μητροπόλεως Παναμά και Κεντρικής Αμερικής, αλλά θα ήταν κουραστικό. Θα πρέπει να σημειώσουμε όμως ότι από τους 30 ιερείς που έχει σήμερα η Μητρόπολις όλοι τους προηγουμένως ήσαν παπικοί, είτε ως λαϊκοί, είτε ως μοναχοί και ιερείς. Η ορθόδοξη ιεραποστολή στις χώρες αυτές απέβη μοιραία για τους παπικούς. Δεν είναι τυχαίο ότι, κατά την επίσκεψη του Οικουμενικού Πατριάρχου στην Κούβα, ο καρδινάλιος της Κούβας αρνήθηκε να υποδεχθεί και να συναντήσει τον Πατριάρχη. Τον υποδέχθηκε απλώς ο βοηθός επίσκοπος των παπικών. Ο δε Πάπας δεν μπορεί να χωνέψει ότι ο Κάστρο, ενώ έδωσε άδεια στους ορθοδόξους για την ίδρυση ναών, δεν επιτρέπει στον Πάπα να κτίσει άλλους. Η ορθόδοξη ιεραποστολή στην Κούβα     Στις αρχές του 2004, το ταξίδι του Οικουμενικού Πατριάρχου στην Κούβα και τα εγκαίνια του ιερού ναού του Αγ. Νικολάου απ’ αυτόν, έφεραν στο προσκήνιο την παρουσία της ορθόδοξης ιεραποστολής και στην Κούβα. Παλαιότερα υπήρχε παρουσία ορθοδόξων Ελλήνων στην Κούβα, μάλιστα είχε κτισθεί το 1958 και ο ναός των αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, ευρυχωρότερος του ναού του αγ. Νικολάου και με μεγάλη αυλή τριγύρω του, έξω της πόλεως Αβάνας, δίπλα στο κοιμητήριο της πόλεως. Μετά την επικράτηση όμως του Κάστρο και την εθνικοποίηση των ξένων περιουσιών, οι Έλληνες έφυγαν, εκτός ολίγων, και ο ναός του αγίου Κωνσταντίνου έγινε θέατρο. Όταν έγινε η Μητρόπολις Κεντρικής Αμερικής, ο Σεβασμιώτατος Αθηναγόρας ζήτησε από την κυβέρνηση της Κούβας την επιστροφή του ιερού ναού στην ορθόδοξη λατρεία. Ο Κάστρο, επειδή θα εδημιουργείτο σύγκρουση με την εταιρεία θεάτρου που είχε τον ναό, τους πρότεινε να κτίσει άλλον δίπλα στην παραλία, πράγμα που έγινε. Ο ναός αυτός βέβαια είναι μικρής χωρητικότητας, 100 περίπου ατόμων, αλλά η αρχή έγινε και το συνεχώς αυξανόμενο ενδιαφέρον του Κάστρο για την Ορθοδοξία προμηνύει την στερέωση και ακμή της Ορθοδοξίας στην Κούβα. Το φαινόμενο Φιντέλ Κάστρο     Μεγάλη έκπληξη δημιουργήθηκε, με την απόφαση ενός γνωστού διεθνώς, άθεου κομμουνιστή ηγέτη να κτίσει ορθόδοξη εκκλησία. Όποιος όμως γνωρίζει την εκκλησιαστική ιστορία ξέρει ότι είναι συνηθισμένο φαινόμενο κάποιοι άθεοι ή διώκτες του χριστιανισμού, άλλοτε από ποικίλα κίνητρα και άλλοτε από αληθινή μεταστροφή και μετάνοια να ενισχύουν τον χριστιανισμό. Αναφέρουμε μερικά παραδείγματα· α) Ο διώκτης της Εκκλησίας φανατικός Εβραίος Παύλος γίνεται πρωτοκορυφαίος απόστολος. β) Ο Ιάκωβος ο αδελφόθεος, από εχθρός του Χριστού, γίνεται επίσκοπος Ιεροσολύμων και «στύλος της Εκκλησίας» (Γαλ.2,9). γ) Ο Ιουλιανός ο Παραβάτης, ο φοβερός διώκτης του χριστιανισμού και υπέρμαχος της ειδωλολατρίας, επαναφέρει τον εξόριστο από τους αρειανούς Πατριάρχη Αντιοχείας Μελέτιο. Όχι βέβαια διότι επίστευσε· απλώς ανακάλεσε τα διατάγματα που εξόριζαν ανθρώπους για θρησκευτικούς λόγους. δ) Τον τελευταίο καιρό στη Νότιο Ιταλία, η οποία ήταν ορθόδοξη, με εκατοντάδες μοναστηριών και η ορθοδοξία παρέμεινε ζωντανή μέχρι και την άλωση περίπου της Κωνσταντινουπόλεως, ένας Λαυριώτης μοναχός, ο π. Κοσμάς Λαυριώτης, θέλησε να δώσει ζωή ξανά στο αρχαίο μοναστήρι του Ιωάννου του Θεριστού. Ζήτησε από την κοινότητα του Bivonzi στην οποίαν ανήκε να του παραχωρήσει την ερειπωμένη Μονή. Ο Πάπας αντέδρασε και ζήτησε από τον δήμαρχο του Bivonziν’ αρνηθεί. Ο δήμαρχος όμως μαρξιστής και άθεος ενδιαφερόμενος για την τουριστική ανάπτυξη της περιοχής την παραχώρησε. ε) Στην Νότιο Ιταλία υπάρχει η Seminara, η πατρίδα του Βαρλαάμ, του μοναχού που υπήρξε δεινός πολέμιος του αγίου Γρηγορίου του Παλαμά και εκφραστής της δυτικής θεολογίας. Σ’ αυτή την πόλη εσχάτως βρέθηκε Ιταλός ο οποίος παραχώρησε οικόπεδο και κτίζει ναό ορθόδοξο. Ο αρχιερατικός επίτροπος Νοτίου Ιταλίας π. Νείλος Βαρόνε, Ιταλός και ο ίδιος και πρώην παπικός, φοβήθηκε μήπως αντιδράσει ο επίσκοπος των παπικών στην περιοχή, Όταν ανακοίνωσε τους φόβους του στον δωρητή Ιταλό εκείνος απήντησε: «Μα εγώ είμαι άθεος, δεν ανήκω στους παπικούς. Εμένα η ορθοδοξία με συγκίνησε και όχι αυτοί, γι’ αυτό προσφέρω το ναό σε σας». Δυστυχώς σήμερα, λόγω λανθασμένων χειρισμών και ανθρωπίνων αδυναμιών ημών των ορθοδόξων, τα πράγματα άλλαξαν προς το χειρότερο… Ας ελπίσουμε και ας προσευχηθούμε και ας προσπαθήσουμε τα πράγματα να ξαναπάνε προς το καλύτερο.     Όποιος μελετά αυτά τα παραδείγματα, αρχαία και σύγχρονα και άλλα παρόμοια, θυμάται κάτι που γράφει ο μακαριστός Παναγιώτης Μπρατσιώτης, Καθηγητής της Θεολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, στο περισπούδαστο υπόμνημά του στην Αποκάλυψη του Ιωάννου, που εκδόθηκε το 1950. Παραθέτει ο καθηγητής μαρτυρία ξένου θεολόγου, σύμφωνα με την οποία ο κόσμος μοιάζει με ένα επιβατηγό πλοίο. Μέσα στο πλοίο ο καθένας μας κάνει ότι θέλει. Πίνει, χορεύει, γλεντά, ασχημονεί, ασωτεύει, προσεύχεται, μετανοεί, κηρύττει, ασκεί φιλανθρωπία κ.λπ. Το πλοίο όμως οδηγείται από τον πλοίαρχο στον προορισμό του. Έτσι και ο Θεός μας. Χωρίς να παραβιάζει την ελευθερία κανενός, οδηγεί τον κόσμο προς ένα τέλος. Αυτός είναι ο κύριος της ιστορίας. Αυτός είναι ο διοικών τον κόσμο ασχέτως, αν φαινομενικά διοικούν οι ισχυροί της γης. Αυτός θα είναι ο τελικός νικητής. Δεν χρειάζεται να μας καταλαμβάνει απαισιοδοξία, απελπισία και ηττοπάθεια. Ας θυμόμαστε πάντοτε ότι· «ο καιρός εγγύς εστιν, ο αδικών αδικησάτω έτι, και ο ρυπαρός ρυπαρευθήτω έτι, και ο δίκαιος δικαιοσύνην ποιησάτω έτι, και ο άγιος αγιασθήτω έτι. Ιδού έρχομαι ταχύ, και ο μισθός μου μετ’ εμού, αποδούναι εκάστω ως το έργον έσται αυτού, εγώ το Α και το Ω, ο πρώτος και ο έσχατος, αρχή και τέλος» (Αποκ. 22,11-13). Συνεπώς ο καθένας μας χωριστά και όλοι μαζί ως σύνολο, με λόγια και έργα ας κράζουμε προς τον Κύριον «Ναι έρχου Κύριε Ιησού». Περιμένουμε τη νίκη Σου.     Στις φωτογραφίες: Αριστερά· ο πρώτος ναός του Αγίου Νικολάου χωρητικότητας 100 ατόμων περίπου. Δεξιά: Ο πρώτος ναός των Ορθοδόξων Ελλήνων στην Κούβα, ο ναός των Αγ. Κωνσταντίνου και Ελένης. Τώρα είναι θέατρο με σβησμένες τις τοιχογραφίες και μαυρισμένος εσωτερικά. Κτίσθηκε περίπου το 1958. ΜΕΛΕΤΙΟΣ ΑΠ. ΒΑΔΡΑΧΑΝΗΣ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ

ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΑΜΕΡΙΚΗ: Λαοί που αναζητούν την Ορθοδοξία

visit tracker

Πριν δεκατρία χρόνια, όταν ανέλαβα την νεοσύστατη τότε Ιερά Μητρόπολη Μεξικού με μόνο τρεις ιερείς και τρεις κυρίως Ελληνόφωνες Κοινότητες στο Μεξικό, στον Παναμά και την Βενεζουέλα, δεν θα περίμενα, ούτε καν θα μπορούσα να συλλάβω το θαύμα που σήμερα συντελείται για την Ορθόδοξη Εκκλησία μας στην Λατινική Αμερική.

Ζήσαμε όλοι το θαύμα της Κούβας, όταν η Κυβέρνηση του Φιντέλ Κάστρο ανέλαβε την ανέγερση του Ιερού Ναού Αγίου Νικολάου στην Αβάνα, και δέχθηκε επισήμως τον Οικουμενικό Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίο, ο οποίος τέλεσε τον Ιανουάριο του 2004 τα εγκαίνια του Ιερού τούτου προσκυνήματος. Ζήσαμε μέσα στη δεκαετία που πέρασε την εξάπλωση της πίστεώς μας στα κράτη του Μεξικού, της Κολομβίας, της Κόστα Ρίκα κ.λπ. Όμως ζήσαμε και ζούμε σήμερα το διαρκές δράμα του λαού της Αιτής, μετά από τον καταστρεπτικό και ολέθριο σεισμό του περασμένου Ιανουαρίου. Ένα δράμα που δυστυχώς θα επουλωθεί μόνο μετά την πάροδο αρκετών χρόνων.

Η Ελλάδα γνώρισε τον Χριστιανισμό και έζησε τη δική της Πεντηκοστή πριν δύο χιλιάδες χρόνια περίπου, από τον Απόστολο Παύλο και τούς λοιπούς Αποστόλους. Η Ελλάδα είναι η πιο ευλογημένη χώρα στον κόσμο. Τούτο γιατί, όπως επισημαίνω στους δικούς μας ιερείς, όποια πέτρα κι αν σήκωσης, υπάρχουν τα λείψανα κάποιου Αγίου, κάποιου Μάρτυρος, κάποιου Οσίου, κάποιου αγωνιστή της Ορθόδοξης πίστης. Εμείς, όμως, στην Λατινική Αμερική ζούμε τη δική μας Πεντηκοστή σήμερα. Για μας, εκτός από τις ολίγες ελληνόφωνες Κοινότητες, τώρα ήλθε ή Ορθοδοξία στην Λατινική Αμερική.

Θυμάμαι πριν έξι χρόνια, όταν επισκέφτηκε την Κούβα ο Οικουμενικός Πατριάρχης μας, για να τελέσει τα εγκαίνια τού Ιερού Ναού του Αγίου Νικολάου, υπήρχαν μόνο τέσσερεις Κουβανοί Ορθόδοξοι. Και τώρα πάνω από χίλιες οικογένειες Κουβανών έχουν βαπτιστεί και έχουν ασπασθεί την Ορθοδοξία. Και κάθε μέρα προσέρχονται άλλοι, πολλοί, πού θέλουν να γνωρίσουν την Πίστη των Πατέρων μας. Πριν έξι χρόνια, με τα εγκαίνια του Ιερού Ναού του Αγίου Νικολάου στην Αβάνα, άρχισε να λειτουργεί η πρώτη Ορθόδοξη Κοινότητα στη Χώρα. Τώρα, με την χάρη του Θεού και με το ακούραστο έργο των πέντε ιερέων μας (ο ένας Κολομβιανός και οι τέσσερες Κουβανοί), αναπτύσσεται ένα σημαντικό και εντυπωσιακό ιεραποστολικό έργο, σε άλλες τρείς πόλεις της Χώρας. Και τούτο παρά τις αντίξοες και δύσκολες οικονομικά συνθήκες. Τούτη τη στιγμή πού σας γράφω, βρίσκεται στην Ελλάδα ό Αρχιερατικός Επίτροπος της Κούβας, ο π. Αθηναγόρας, αναζητώντας άμφια και ράσα και αγιοπότηρα για το εκεί έργο μας. Παρότι οι Κουβανοί μας δίνουν το εξαίρετο προνόμιο να αποκτήσουμε περιουσία δική μας, πράγμα που δεν επιτρέπεται από το Σύνταγμα, δυστυχώς δεν υπάρχουν τα χρήματα για να αγοράσουμε με τριανταπέντε χιλιάδες ευρώ ένα κατάλληλο σπίτι, που θα μετατραπεί σε Ναό για τις λατρευτικές ανάγκες των νεοφωτίστων. Ελπίζουμε στη Χάρη του Θεού και προσευχόμαστε να βρεθεί κάποιος δωρητής.

Όταν επισκέφτηκα τον Πρόεδρο Φιντέλ Κάστρο πριν επτά χρόνια, για να μου επιδώσει την επίσημη πρόσκληση, με την οποία καλούσε τον Οικουμενικό Πατριάρχη να επισκεφτεί την Κούβα, τον ευχαρίστησα για την ευγενή και φιλόξενη αυτή χειρονομία. Δεν θα ξεχάσω ποτέ την απάντηση που μου έδωσε: «Όχι Σεβασμιώτατε, ο λαός της Κούβας ευχαριστεί εσάς και τον Οικουμενικό Πατριάρχη που φέρνετε την Ορθοδοξία στη χώρα μας».

Πράγματι, μας ανήκει η Κούβα. Μας ανήκει η Αιτή, το Μεξικό, η Κόστα Ρίκα, ο Άγιος Δομίνικος και η Κολομβία, όπου τώρα, χάρη σε μία δωρήτρια του Ιεραποστολικού Συνδέσμου «Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός», ανεγείρεται στην πόλη Κούκουτα της Κολομβίας, ο πρώτος Ιερός Ναός προς τιμήν των Παμμεγίστων Ταξιαρχών. Και τώρα, ώ του θαύματος, η Γουατεμάλα.

Όπως στα χρόνια των διωγμών οι Χριστιανοί ζούσαν στις κατακόμβες περιμένοντας, προσκαρτερώντας την ημέρα που ελεύθερα θα μπορούσαν να λατρέψουν τον Τριαδικό Θεό, έτσι και σε εμάς εδώ σε όλες τις Χώρες της Κεντρικής και Νοτίου Αμερικής, για δεκαετίες αναρίθμητες ομάδες ανθρώπων, που εγκατέλειψαν την Καθολική Εκκλησία περίμεναν το αγκάλιασμα της Ορθοδοξίας. Μια τέτοια μεγάλη ομάδα στην Γουατεμάλα, πριν μερικούς μήνες, κτύπησαν τη θύρα της Μητρόπολής μας, ζητώντας να τους δεχθούμε στους κόλπους της κανονικής Εκκλησίας. Δεν τους ήξερα. Δεν γνώριζα καν ότι υπήρχαν. Και πράγματι σ’ αυτόν τον αχανή χώρο των είκοσι κρατών, της δικαιοδοσίας της Ιεράς Μητρόπολης Μεξικού είναι αδύνατον να τους γνωρίζουμε όλους. Αυτοί όμως, πριν από είκοσι χρόνια, είχαν ιδρύσει μία δική τους αντικανονική Ορθόδοξη Εκκλησία. Χωρίς ασφαλώς να γνωρίζουν καλά τί σημαίνει αυτό που έκαναν, και προσπαθούσαν να βιώσουν. Ζούσαν λαθεμένα, με έναν δικό τους τρόπο, μία «ορθόδοξη» λατρευτική ζωή. Ήξεραν και ήθελαν την Ορθοδοξία. Ήξεραν ότι η δική μας Εκκλησία έχει την αληθινή πίστη, ότι τους ανήκει η Ορθόδοξη διδασκαλία και τρόπος ζωής. Πίστευαν ότι μόνο σ’ αυτήν θα εύρισκαν τον Σωτήρα και Λυτρωτή Χριστό. Έτσι, για είκοσι χρόνια, βάδιζαν ένα δρόμο με την ελπίδα ότι θα έφθαναν στην αλήθεια. Γνωρίζοντας δε ότι έπρεπε να μνημονεύουν κάποιο Δεσπότη, σε όλες τις ακολουθίες τους, τα τελευταία δέκα χρόνια μνημόνευαν τον Οικουμενικό μας Πατριάρχη.

Μετά από είκοσι χρόνια, ήλθε «το πλήρωμα του χρόνου». Ψάχνοντας, πριν λίγους μήνες, έμαθαν πως στο Μεξικό υπάρχει ο κανονικός Μητροπολίτης και μια Μητρόπολη του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως. Με βρήκαν και κτύπησαν την πόρτα αιτούμενοι να τους δεχθώ. Έστειλα δύο ιερείς να τους γνωρίσουν και να διαπιστώσουμε ποιοί είναι και εάν η επιθυμία τους είναι σοβαρή και βάσιμη. Εξεπλάγην. Επρόκειτο για μια ομάδα με περισσότερους από 500.000 ανθρώπους, με 338 εκκλησίες και παρεκκλήσια, εκ των οποίων οι περισσότεροι είναι ιθαγενείς της Γουατεμάλας, και μάλιστα της αρχαίας φυλής των Μάγια. Ζουν μέσα στα βουνά και τις απέραντες πεδιάδες της χώρας και στις νότιες ακόμα πόλεις του Μεξικού. Έκανα τον σταυρό μου και ευχαρίστησα την Παναγία για αυτό το θαύμα. Τώρα καταλαβαίνω πλήρως, τί εννοούσε ο μέγας βυζαντινολόγος και ιστορικός του προηγούμενου αιώνα, Στήβεν Ράνσιμαν, όταν έγραφε ότι «η τρίτη χιλιετηρίδα ανήκει στην Ορθοδοξία». Τώρα καταλαβαίνω τα λόγια ενός ευγενούς Μεξικανού, καθηγητού Πανεπιστημίου και πιστού της Εκκλησίας μας, όταν μου είπε: «Σεβασμιώτατε, η Ορθοδοξία είναι σαν ταιριαστό παπούτσι για μας τους Λατινοαμερικάνους, αρκεί να ξέρετε πώς να μας το φορέσετε».

Έτσι δέχθηκα την ομάδα αυτή και σαν πρώτο βήμα, χειροτόνησα τους δύο αρχηγούς της ομάδος. Τώρα αρχίζει ο μακρύς δρόμος της κατήχησης των εκατοντάδων χιλιάδων αυτών ανθρώπων. Θα χρειασθούν μερικά χρόνια και πολύς αγώνας, αλλά ευλογημένος αγώνας, να διδάξουμε στους νέους πιστούς μας τί σημαίνει Ορθόδοξο βίωμα, και πώς βιώνει κανείς τον δικό του δρόμο προς τον Γολγοθά, που οδηγεί στην προσωπική τους Ανάσταση. Με την επιμόρφωση καταλλήλων ιθαγενών κληρικών θα μάθουν να ζουν τη λατρευτική ζωή της Ορθόδοξης Εκκλησίας και αφού βαπτισθούν και λάβουν το Άγιο Χρίσμα, να κοινωνούν τα Άχραντα και Άγια Μυστήρια, το Σώμα και το Αίμα του Δεσπότη και Λυτρωτή Χριστού μας. Αντιλαμβάνεσθε όμως ότι, για όλο αυτό το έργο που τώρα εκτυλίσσεται μπροστά μας, χρειαζόμαστε τη βοήθεια σας. Χρειάζονται τα οικονομικά μέσα να αποσταλούν ιερείς μας στην Γουατεμάλα, για να διδάξουν στους εκεί κατηχητές, πώς πρέπει να κατηχήσουν τους πιστούς. Χρειάζονται τα οικονομικά μέσα να τυπωθούν εκατοντάδες χιλιάδες κατηχητικά κείμενα, για παιδιά και για μεγάλους. Εν τω μεταξύ, πολλοί από αυτούς είναι αμόρφωτοι. Χρειάζονται χρήματα να ετοιμάσουμε βιντεοκασέτες στα ισπανικά, ακόμα δε και στην τοπική διάλεκτο των Μάγια, ώστε από τις κασέτες αυτές να γνωρίσουν τη Θεία Λειτουργία, το Βάπτισμα, το Χρίσμα και όλες τις Ακολουθίες της Εκκλησίας μας.

Φαντάζεσθε τί σημαίνει αυτό για την Ορθοδοξία; Και αυτή είναι μόνο η αρχή. Ο αγώνας τώρα αρχίζει. Πραγματικά μας ανήκει η Λατινική Αμερική. Πραγματικά, η τρίτη χιλιετηρίδα ανήκει στην Ορθοδοξία. Εμείς με τα λίγα μέσα που διαθέτουμε, αλλά με την διάπλατη και απέραντη και ατέρμονη Χάρη και παρουσία του Παναγίου Πνεύματος, θα συνεχίσουμε τον αγώνα μας.

Ζητούμε όμως τη συμπαράστασή σας. Όπως αναγράφω πιο πάνω, χρειαζόμαστε μια δωρεά των τριανταπέντε χιλιάδων ευρώ για την αγορά του ακινήτου στην Κούβα, όπου θα θεμελιώσουμε Εκκλησία και αίθουσες συνάξεων και κατηχήσεως των πιστών. Χρειαζόμαστε επίσης μία άλλη δωρεά είκοσι πέντε χιλιάδων ευρώ, για να αρχίσουμε τη κατήχηση των νέων πιστών της Γουατεμάλας. Να τυπώσουμε κατηχητικά κείμενα, να ετοιμάσουμε βιντεοκασέτες των Ιερών Ακολουθιών και να αποστείλουμε καταλλήλους ιερείς μας στη Χώρα αυτή να αναλάβουν το σοβαρό τούτο έργο.

Πιστεύουμε ότι ο Ιεραποστολικός Σύνδεσμος «Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός», που όλα αυτά τα χρόνια αποτελεί το κύριο στήριγμα του έργου και της προσπάθειας που κάνουμε, και εσείς οι ευλαβείς δωρητές και τα μέλη του Συνδέσμου θα μας συνδράμετε στον νέο τούτο έργο που ο Θεός ανοίγει μπροστά μας. Ζει Κύριος ο Θεός εις τους αιώνας!

Με ευχές και άπειρες ευχαριστίες

† Ο Μεξικού Αθηναγόρας

πηγή: orthodox-culture.blogspot.com/

Η γεωγραφική ανακατανομή του χριστιανισμού και οι Ορθόδοξες Εκκλησίες ή Ορθοδοξία και ιεραποστολή

visit tracker

Σταύρος Ζουμπουλάκης 

Κυκλοφόρησε πριν από λίγο καιρό στη Γαλλία ένας θρησκευτικός Άτλας (L’Atlas des religions [2007], σ. 196), συνέκδοση του περιοδικού La Vie και της εφημερίδας Le Monde, με τη δηλωμένη μάλιστα πρόθεση να ενημερώνεται και να επανεκδίδεται τακτικά. Περιέχει 200 χάρτες και αναλυτικά αριθμητικά δεδομένα για όλες τις Θρησκείες και ομολογίες του πλανήτη. Απώτερη επιδίωξη άλλωστε αυτού του Άτλαντα είναι η αποτύπωση της γεωπολιτικής διάστασης του θρησκευτικού φαινομένου, εξαιρετικά σημαντικής όσο και μεταβαλλόμενης σήμερα. Πολλά και χρήσιμα λοιπόν είναι εκείνα που μπορεί να πληροφορηθεί κανείς από τούτο τον Άτλαντα και, κυρίως, πώς μοιράζονται οι διάφορες θρησκείες και ομολογίες κατά χώρα.

  Μαθαίνουμε, επί παραδείγματι, ότι η Νιγηρία είναι η δεύτερη, μετά την Αμερική, προτεσταντική χώρα του πλανήτη (η τρίτη, αν συναριθμήσουμε και το αγγλικανικό Ηνωμένο Βασίλειο, πάνω πάντως από τη Γερμανία, την πατρίδα του προτεσταντισμού), ότι οι χριστιανοί είναι περισσότεροι από τους βουδιστές στη Νότια Κορέα και ότι στην Ινδία ο βουδισμός αντιπροσωπεύει μόλις το 1% του συνολικού πληθυσμού (ο βουδισμός και η Ορθοδοξία γνώρισαν κατά τον 20o αιώνα τη μεγαλύτερη αριθμητική υποχώρηση, λόγω του κομμουνισμού που αναπτύχθηκε ή επιβλήθηκε στις χώρες τους), ότι, ενώ στην Ασία συνολικά οι χριστιανοί μειοψηφούν (4%), στις Φιλιππίνες ειδικά ανέρχονται στο 90% του πληθυσμού, ότι η Ινδονησία, η πρώτη μουσουλμανική χώρα του πλανήτη, μαζί με το Πακιστάν, την Ινδία και το Μπαγκλαντές συγκεντρώνουν τον μισό μουσουλμανικό πληθυσμό της γης, ότι στην Αφρική ένας στους τρεις είναι μουσουλμάνος, με πρώτες χώρες την Αίγυπτο και τη Νιγηρία (50%, όπου και συγκρούσεις με τους χριστιανούς) ή, τέλος, μαθαίνουμε πώς επιμερίζονται σε ρεύματα και τάσεις οι Εβραίοι του Ισραήλ και της Αμερικής (στην οποία οι μεταρρυθμιστές συγκεντρώνουν τη σχετική πλειοψηφία με 35%, 1.500.000 δηλαδή, και αριθμούν πάνω από 200 γυναίκες ραβίνους —ενώ υπάρχουν μόλις 4 στο Ισραήλ). Όποιος θεωρούσε ότι το μεγαλύτερο χριστιανικό προσκύνημα είναι της Παναγίας της Λούρδης (6.000.000 προσκυνητές το 2006) μαθαίνει ότι υπολείπεται κατά πολύ της Παναγίας της Γουαδαλούπης στο Μεξικό (15.000.000), ενώ το μεγαλύτερο του κόσμου είναι το Ινδουιστικό του Kumbh Mela. που οδηγεί στους δρόμους 24.000.000 προσκυνητές —η διάσημη Μέκκα αριθμεί μόλις 2.500.000. 

Ο χριστιανισμός λοιπόν δεν τα πάει καθόλου άσχημα σήμερα στον κόσμο. Σε δύο δισεκατομμύρια ανέρχονται οι χριστιανοί όλων των ομολογιών, και το 2050 προβλέπεται να φτάσουν τα τρία δισεκατομμύρια (έναντι 2,229 δισ. των μουσουλμάνων). Ο χριστιανισμός είναι η μόνη πραγματικά παγκόσμια θρησκεία, απλωμένη σε όλες τις ηπείρους —το Ισλάμ το όποιο έπεται, μολονότι αριθμεί 4.000.000 πιστούς στη Β. Αμερική, απουσιάζει ολότελα από τη Λατινική Αμερική. 

Έχει συμβεί όμως μια ουσιώδης αλλαγή στη γεωγραφία του χριστιανισμού: έχει μετατεθεί ο άξονας από την Ευρώπη και τη Β. Αμερική στην Αφρική, την Ασία και τη Λατινική Αμερική. Το αγωνιώδες ερώτημα που έθεταν πολλοί χριστιανοί πριν από μερικές δεκαετίες, αν δηλαδή έχει μέλλον η πίστη τους ή πρόκειται να πεθάνει —La christianisme va-t-ill mourir? (O χριστιανισμός πρόκειται να πεθάνει;) ήταν o τίτλος ενός πολυδιαβασμένου βιβλίου του Jean Delumau, το 1977— αφορούσε τελικά μόνο τις ευρωπαϊκές χώρες. Στην Ευρώπη ζούμε πράγματι την κατάρρευση του χριστιανισμού ως θεσμού, ως δογματικού οικοδομήματος, ως αξιακού συστήματος. H εκκοσμίκευση των ευρωπαϊκών κοινωνιών, ραγδαία τις τελευταίες τρεις-τέσσερεις δεκαετίες, δεν οδηγεί μόνο σε μια δραματική αριθμητική μείωση των χριστιανών, αλλά κατεδαφίζει το αιωνόβιο οικοδόμημα της χριστιανικής παράδοσης και παιδείας, ένα ολόκληρο πνευματικό σύμπαν, που είναι πλέον αδύνατο να μεταδοθεί από τους πρεσβύτερους στους νεότερους, από τους γονείς στα παιδιά, και καταποντίζεται στη λήθη. Η Ευρώπη αρνείται να μνημονεύσει καν τις χριστιανικές ρίζες της στον συνταγματικό χάρτη της. 

Ο χριστιανισμός όμως αναπτύσσεται αλλού, ζει και θάλλει στον Τρίτο Κόσμο, στο Νότο. Ο χριστιανισμός δεν είναι πλέον ευρωπαϊκός ή αμερικανικός αλλά αφρικανικός, λατινοαμερικανικός, ασιατικός. Υπάρχουν 300 εκατομμύρια χριστιανοί στην Αφρική (σε ένα συνολικό πληθυσμό 800 εκατομμυρίων), 530 στην Λατινική Αμερική (η Βραζιλία είναι η πρώτη καθολική χώρα στον κόσμο, με 153 εκατομμύρια πιστούς), 67 εκατομμύρια στις Φιλιππίνες, ενώ δεν έχει ανοίξει ακόμη ό δρόμος για την Κίνα (υπάρχουν ωστόσο 15 εκατομμύρια καθολικοί και άλλα τόσα τουλάχιστον προτεστάντες). 

Έκτος όμως από τη μετατόπιση του γεωγραφικού άξονα, αρχίζει να διαγράφεται και μια μετατόπιση του ομολογιακού άξονα, από τον καθολικισμό στον (νεο)προτεσταντισμό. Μολονότι η Καθολική Εκκλησία εξακολουθεί να υπερτερεί αριθμητικά και οι παραδοσιακές προτεσταντικές ομολογίες καλά κρατούν, οι νεοπροτεσταντικές ομολογίες, ευαγγελικού, πεντηκοστιανού και χαρισματικού τύπου, εμφανίζουν μια εντυπωσιακή δυναμική —αποτελούν ασφαλώς, μαζί με τα ισλαμιστικά κινήματα, το πιο ενδιαφέρον θρησκευτικό φαινόμενο της εποχής μας. Χωρίς θεσμικές δεσμεύσεις ιδρύουν παντού, με ραγδαίο ρυθμό, κοινότητες, γύρω από έναν αυτοανακηρυσσόμενο πάστορα, κοινότητες ενθουσιαστικές (έντονη σωματική συμμετοχή κατά τη λειτουργία), ηθικά αυστηρές (ακριβής τήρηση των εντολών), φονταμενταλιστικές (κυριολεκτική ερμηνεία της Βίβλου), με θερμή ιεραποστολική διάθεση. Στη Βραζιλία, επί παραδείγματι, το προπύργιο του καθολικισμού, 600.000 πιστοί εγκαταλείπουν κατ’ έτος την Καθολική Εκκλησία, η οποία είχε χάσει σε 25 χρόνια το 1/4 των μελών της και έχει πέσει στο 70% του συνολικού πληθυσμού, ενώ οι νεοπροτεστάντες ανέρχονται ήδη στο 18%. Οι καθολικοί ιερείς της Βραζιλίας είναι 14.000 (δηλαδή ένας ανά 90.000 κατοίκους), ενώ οι νεοπροτεστάντες πάστορες είναι ήδη τριπλάσιοι. 

Και η Ορθοδοξία μέσα σε όλα αυτά τί κάνει; Που βρίσκεται; Λήγοντος του 20ού αιώνα, τής έτυχε ένα αναπάντεχο ιστορικό δώρο: η κατάρρευση του κομμουνισμού τής έδωσε τη δυνατότητα να ξανακερδίσει τα ιστορικά εδάφη της (Ρωσία, Βαλκάνια) και να επανευαγγελιστεί τους ανθρώπους εκεί. Πέραν τούτου ουδέν. Από όλο τον υπόλοιπο κόσμο οι Ορθόδοξοι απουσιάζουν. Ο λόγος είναι απλός: Δεν υπάρχει ουσιαστικά Ορθόδοξη ιεραποστολή. Μπορεί όσοι διαβάζουμε το Πάντα τα έθνη, το τριμηνιαίο περιοδικό του Γραφείου Εξωτερικής Ιεραποστολής της Αποστολικής Διακονίας, να συγκινούμαστε από την ηρωική συχνά προσπάθεια που κάνουν αβοήθητοι λίγοι Ορθόδοξοι κληρικοί και λαϊκοί, αλλά το μετρήσιμο τελικό αποτέλεσμα είναι δυστυχώς αμελητέο, στατιστικώς αδιάφορο. Έχουμε επίσης αναπτύξει, είναι αλήθεια, τα τελευταία χρόνια σημαντική ιεραποστολική θεολογία. Τη φετινή χρονιά εκδόθηκαν δύο πολύ καλά σχετικά βιβλία, το ένα του αρχιεπισκόπου Τιράνων και πάσης Αλβανίας Αναστασίου (Γιαννουλάτου), Ιεραποστολή. Στα ίχνη του Χριστού (Αποστολική Διακονία) και το άλλο του καθηγητή Πέτρου Βασιλειάδη, Ενότητα και μαρτυρία. Ορθόδοξη χριστιανική μαρτυρία και διαθρησκειακός διάλογος — Εγχειρίδιο Ιεραποστολής (Επίκεντρο). Σύμφωνοι, έχουμε πια θεολογία της ιεραποστολής, δεν έχουμε όμως ιεραποστολή. «Γιατί, ενώ η ορθόδοξη ιεραποστολή άρχισε σχεδόν ταυτόχρονα με την προτεσταντική στην Κορέα, σήμερα [1989], οι Προτεστάντες έφτασαν τα 5,5 εκατομμύρια και οι Ορθόδοξοι μόλις πλησιάζουν τις 2000», αναρωτιέται ο αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος; Σύμφωνα μάλιστα με τον Άτλαντα, το 2007, ενώ οι Ορθόδοξοι εξακολουθούν να είναι 2.000 και δεν τους περιλαμβάνει καμία στατιστική μελέτη, οι προτεστάντες είναι περίπου 20.000.000 (το 40% του συνολικού πληθυσμού της χώρας). Ας προσθέσω ότι υπάρχουν 16.500 (νεο)προτεστάντες Κορεάτες ιεραπόστολοι που δρουν σε 173 χώρες και ότι 126 από αυτούς έχουν χάσει τη ζωή τους από το 1999 μέχρι σήμερα, κατά την εκτέλεση της αποστολής τους. 

Η απουσία της Ορθοδοξίας από τον Τρίτο Κόσμο οφείλεται ασφαλώς σε λόγους ιστορικούς. Η διάδοση του χριστιανισμού εκεί συνδέεται αφετηριακά με τις στρατιωτικές ή πολιτικές εξορμήσεις της Δύσης προς ανακάλυψη νέων χωρών ή αγορών (κυρίως, κατά τον 16ο αιώνα, με την ανακάλυψη του Νέου Κόσμου, η οποία οδήγησε τους Ισπανούς και Πορτογάλους κατακτητές στην Ν. Αμερική, και κατά τον 19ο αιώνα, με την ίδρυση των αποικιοκρατικών αυτοκρατοριών της Γαλλίας και της Αγγλίας πρωτίστως). Η επέκταση της Δύσης σημαίνει αυτομάτως και επέκταση του χριστιανισμού. Η ιστορική αιτιολογία όμως δεν μπορεί να αποτελεί το επαναπαυτικό άλλοθι για τον σημερινό ιεραποστολικό λήθαργο της Ορθοδοξίας. Η Ορθοδοξία δεν έχει σήμερα ιεραποστολή κυρίως επειδή καταπλακώθηκε από την εθνική ιδέα και αναλώθηκε στους κάθε λογής εθνικούς αγώνες. Οι εθνικές επιδιώξεις απορρόφησαν όλη τη δραστηριότητά της και δεν της έμειναν δυνάμεις για τη διάδοση του Ευαγγελίου. Η εθνικιστική ιδεολογία στην όποια προσχώρησαν όλες οι Ορθόδοξες Εκκλησίες τις έφερε σε αντίθεση και μεταξύ τους και εμπόδισε μια σταθερή και συντεταγμένη Ορθόδοξη ιεραποστολική συνεργασία (όπως έκαναν ευρέως οι προτεστάντες) και, επιπλέον, αλλοίωσε την ίδια την ευαγγελική ουσία του ιεραποστολικού εγχειρήματος τους, όπου υπήρξε, και το μετέτρεψε πολλές φορές σε εξαγωγή εθνικισμού. 

Οι Ορθόδοξοι χριστιανοί δεν έχουν ιεραποστολική συνείδηση. Ανταποκρίνονται πρόθυμα σε κάθε εθνικό προσκλητήριο, ακόμη και στο πιο έξαλλο, αλλά δεν έχουν ώτα ακούειν την εντολή του αναστημένου Χριστού «πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη», ίσως επειδή δεν πιστεύουν στη διαβεβαίωσή του «και ιδού εγώ μεθ’ υμών ειμί πάσας τας ημέρας έως της συντέλειας του αιώνος» (Μτ 28, 19-20). Η εντολή της αποστολικής μαρτυρίας θεωρούμε ότι αφορά την ιστορία της αρχαίας Εκκλησίας και όχι το εκάστοτε παρόν της, μας συγκινεί περισσότερο η σημαία και ο εθνικός ύμνος από ό,τι ο Σταυρός του Χριστού και το Ευαγγέλιό του. Σήμερα που ο χριστιανισμός καταρρέει στην Ευρώπη και μετακινείται αλλού, ο περιορισμός της Ορθοδοξίας στα γεωγραφικά όρια της ευρωπαϊκής ηπείρου θα την οδηγήσει αργά ή γρήγορα σε ιστορικό μαρασμό. 

«Η Ορθοδοξία στο σύγχρονο κόσμο» είναι συνηθισμένο και προσφιλές θέμα πολλών εκκλησιαστικών διαλέξεων, όπου ακούγονται διάφορες θεολογικές λιγούρες, πως τάχα ο σύγχρονος κόσμος διψάει για το σωτηριώδες μήνυμα που μόνο η Ορθοδοξία κατέχει αυθεντικά και αναλλοίωτα κ.λπ. κ.λπ. Για να μεταδώσεις ένα μήνυμα πρέπει αρχικώς και κυρίως να υπάρχεις. Η ιεραποστολή για τους χριστιανούς εν γένει αποτελούσε πάντοτε υπακοή στις εντολές του Χριστού («καθώς απέσταλκέ με ο πατήρ, καγώ πέμπω υμάς» Ιω 20, 21 ή «εσεσθέ μοι μάρτυρες [...] έως εσχάτων της γης» Πρ 1, 8), συμμόρφωση προς την αποστολικότητα της Εκκλησίας, μαρτυρία αλήθειας και αγάπης, ειδικά όμως για την Ορθοδοξία σήμερα, όπως διαμορφώνεται η νέα παγκόσμια χριστιανική πραγματικότητα, αποτελεί όρο εκ των ουκ άνευ για την ιστορική επιβίωση της. 

* Ο κ. Σταύρος Ζουμπουλάκης είναι συγγραφέας-Διευθυντής του περιοδικού Νέα Εστία. Το κείμενο αποτελεί περίληψη άρθρου του στη Νέα Εστία τχ.1806, Δεκέμβριος 2007.

πηγή: http://www.imga.gr/zamoulakis.htm

Ο Χριστός, το Φως του κόσμου

visit tracker

ΠΟΡΕΙΑ ΣΤΟ ΚΑΛΛΟΣ (Του μοναχού Aidan (Αϊδανού))

visit tracker

ΠΟΡΕΙΑ ΣΤΟ ΚΑΛΛΟΣ

 Του μοναχού Aidan (Αϊδανού)

Ο αδελφός Aidan (Αϊδανός) είναι μοναχός και εικονογράφος. Ανήκει στην Ελληνορθόδοξη Αρχιεπισκοπή της Μεγάλης Βρετανίας. Ζει στο ησυχαστήριο των Αγίων Αντωνίου και Cuthbert, στο Shropshire της Αγγλίας. Έζησε τρία χρόνια στην Ελλάδα, δύο εκ των οποίων στην Ιερά Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους, με το οποίο συνεχίζει να έχει στενή επαφή.

      Συχνά ο Θεός αποκαλύπτεται μέσα από τα πράγ­ματα που λατρεύουμε. Έτσι οδήγησε και τους μάγους στον εαυτό Του. Όμως δεν νομίζω πως αυτός είναι ο μόνος λόγος που ο Θεός αποκαλύπτεται με ποικίλους τρόπους σε διαφορετικούς ανθρώπους και σε ποικίλες περιστάσεις. Η φύση Του δεν είναι δυνατό να περιοριστεί σε όποιο από τα ονόματα Του δίνου­με, αν και είναι πλήρως παρών στο καθένα. Έτσι η γνώση μας γί’ Αυτόν επεκτείνεται με την επινόηση κάθε νέου ονόματος. Το καθένα μοιάζει με μια απόχρωση στο απέραντο φάσμα χρωμάτων που αποδίδουν το λευ­κό φως. Κάθε Χριστιανός θα 'θελε ν' απαντήσει στο ερώτημα που έθεσε ο Χριστός, «Ποιος λέτε ότι είμαι;»,όπως το απάντησε ο Πέτρος: «Συ είσαι ο Χριστός, ο υιός του ζωντανού Θεού». Όμως ο καθένας μας αντιλαμβάνεται αυτόν τον Υιό του ζωντανού Θεού κατά τρόπο μοναδικό, Τον γνωρίζει με μια διαφορετική και αυξανόμενη δέσμη ονομάτων. Κι αυτά τα ονόματα δεν συνειδητοποιούνται τόσο στο νου όσο στο εσωτερικό καταφύγιο της καρδιάς. Ο νους (ελληνικά στο πρωτότυπο) όπως και το ους της καρδιάς ακούει αυτούς τους λόγους (ελληνικά στο πρωτότυπο) που εκφέρει ο Λόγος. Κάθε νεοεισαγόμενο όνομα μεταφέρει τον αναζητούντα ή την αναζητούσα σ' ένα χώρο πέρα απ' αυτόν που βρίσκονται και, όπως το άστρο των μάγων, τους οδηγεί πλησιέστερα στον Χριστό.

 Αντί όμως να συνεχίσω έτσι θεω­ρητικά, θα 'ταν ίσως πολύ πιο ενδιαφέρον να μιλήσω προσωπικά και να μοιραστώ μαζί σας λίγη από τη δική μου αναζήτηση του ποιος και πού είναι ο Χριστός: Λάτρεψα το κάλλος της δημιουργίας και της τέχνης κι ο Χριστός με τράβηξε κοντά Του μέσα άπ' αυτό ακριβώς το κάλλος  μού αποκάλυψε τον Εαυτό Του ως πηγή του Κάλλους, ως το ίδιο το Κάλλος. Αντίθετα προς τους Μάγους, εγώ δεν είμαι σοφός, και δεν ήρθα από την Ανατολή αλλά από τη Δύση για να βρω τη φάτνη της Ορθόδοξης Εκ­κλησίας.

 Προέρχομαι από ένα μη ορθόδοξο περιβάλλον, γεννήθηκα στην Αγγλία, αλλά μεγάλωσα στη Νέα Ζηλανδία. Σαν παιδί δεν διδάχτη­κα πολλά για τον Θεό  σε περίπου τριάντα όλες κι όλες ώρες θρησκευ­τικών στο σχολείο. Κι αυτές οι ώρες παρουσίαζαν γενικά την εικόνα μιας χριστιανικής ζωής μάλλον ευνουχισμένης κι αφυδατωμένης.

 Δεν με τράβηξαν. Όμως κατά καλή τύχη στο κτήμα όπου πέρασα μια χαρούμενη παιδική ηλικία, υπήρχε μια πληθώρα δέντρων που ανάμεσά τους παίζαμε οι φίλοι μου κι εγώ. Τα δέντρα αυτά στάθηκαν η αφορμή που με οδήγησε να πιστέψω στην ύπαρξη του Θεού. Περνούσαμε ώρες ατέλειωτες να χτίζουμε καλύβες ανάμεσά τους και, κάτι σημαντικό για την πνευ­ματική μου πορεία, να κρυβόμαστε αθόρυβα μέσα ή κάτω άπ' αυτές. Ήταν σ' αυτές τις ώρες που Εκείνος γλύστρησε στην καρδιά μου ως σι­ωπηλός Δημιουργός και προστάτης των δέντρων και των ζουζουνιών. Ο Θεός πρωτομίλησε στην παιδική ψυχή μου χωρίς λόγια. Ήταν μόνο αργότερα που κατάλαβα ότι αυτό το σιωπηλό αλλά απέραντο Ον ήταν ο Χριστός.

 Μια μέρα, ήμουν θαρρώ γύρω στα δεκατρία, ανακάλυψα μια ξεχα­σμένη Βίβλοστη βιβλιοθήκη του σαλονιού μας. Άρχισα να τη διαβάζω μυστικά από το φόβο μην πιάσουν και με κοροϊδεύουν οικείοι και φί­λοι. Τα ευαγγέλια, αυτά ειδικά, με συνεπήραν. Και το ερώτημα «ποιος ήταν αυτός ο άνθρωπος, ο Ιησούς, που έκανε και έλεγε τόσο θαυμαστά πράγματα;» άρχισε να τριβελίζει το μυαλό μου.

Δεν γνωρίζω τι οδήγησε ένα φί­λο μου μια μέρα, στο μάθημα των Αγγλικών, να γυρίσει να με ρωτή­σει εάν πίστευα στον Χριστό. Απάντησα πως ναι, πίστευα ότι ήταν ένας σπουδαίος άνθρωπος, αλλά και ότι δεν ήμουν βέβαιος εάν ήταν Θεός ή όχι. Πως είχα καταλήξει να θεωρώ ότι αυτό ήταν πραγματικά ένα ση­μαντικό ερώτημα  το εάν δηλαδή είναι Θεός ο Χριστός  δεν το γνωρί­ζω. Εκείνο που είναι βέβαιο είναι ότι μέσω των ευαγγελίων μια φωτιά είχε αρχίσει να καίει την καρδιά μου, έτσι που να χρειάζεται να πάρω το κατό­πι αυτόν τον Χριστό για να βρω την απάντηση.

 Μια μέρα, στο διάλειμμα του σχολείου  ήμουν τότε γύρω στα δεκαπέντε  άκουσα να παίζουν τύμπανα. Οδηγημένος από τον ήχο βρέθηκα στη μεγάλη αίθουσα του σχολείου, γεμάτη από μαθητές που παρακολουθούσαν τον τυμπανιστή. Κάποτε αυτός σταμάτησε κι άρχισε να διηγείται πως είχε γίνει χριστια­νός. Περιέγραψε πως υπήρξε πριν ναρκομανής και βαποράκι και πως ο Χριστός είχε αλλάξει τη ζωή του. Και ξαφνικά, καθώς μιλούσε, είδα μπρός στα μάτια του νου μου το πρόσω­πο ενός ανθρώπου που έλαμπε από φως και θερμή καλοσύνη. Το κατά πόσο ήταν το πρόσωπο του Χριστού ή το πρόσωπο κάποιου που ξεχείλιζε από την αγάπη του Χριστού δεν το γνωρίζω. Είναι πάντως αδιάφορο, δι­ότι το άκτιστο φως που προέρχεται από τον Θεό είναι το ίδιο που πληρεί όλους τους αγίους της Εκκλησί­ας. Από κείνη την ημέρα άρχισα να πιστεύω στον Χριστό ως τον Υιό του Θεού και ως την πλήρη αγαθότητα. Η μνήμη αυτού του απαλού φωτός διατηρήθηκε μέσα μου για πολλά χρόνια τόσο, που να το αναγνωρίσω στις πρώτες εικόνες του Σωτήρα και της Παναγίας, όταν τις πρωτοαντίκρυσα δέκα χρόνια αργότερα.

 Η εμπειρία αυτή πάντως δεν κρά­τησε πάνω από μια στιγμή: Σαν ένα κτύπημα στην πόρτα. Γέμισε την ψυ­χή μου με πόθο για Κείνον, αλλά Εκείνος τότε δεν βρισκόταν πουθε­νά. «Ήνοιξα εγώ τω αδελφιδώ μου· αδελφιδός μου παρήλθε»,όπως λέει στο Άσμα Ασμάτων. «Τον ζήτησα μα δεν τον βρήκα». Δεν γνώριζα σε κεί­νο το στάδιο άλλους πιστούς κι έτσι αγωνιζόμουν να βρω το δρόμο ολομόναχος.

 Είναι ίσως δύσκολο για όσους γεννήθηκαν και ανατράφηκαν σε μια ορθόδοξη χώρα να φανταστούν τι συμβαίνει όταν κάποιος επιθυμεί να βρει τον Χριστό, χωρίς τη βοή­θεια του λεπτομερούς και ασφαλούς πνευματικού οδηγού που μόνο η Ορθόδοξη Εκκλησία προσφέρει -χωρίς ν' αναφερθούμε στη χαρά που παρέχεται μέσα από τα μυστήρια. Οι περισσότεροι Νεοζηλανδοί ούτε που έχουν ακούσει για την Ορθόδοξη Εκκλησία, άσε πια να γνωρίζουν τη διδασκαλία της. Έτσι ήταν για μένα μια πορεία κο­πιώδης, με πτώσεις, λάθος επιλογές και όλα τα εμπόδια που οι δαίμονες ρίχνουν στη στράτα κάθε προσκυνη­τή.

 Τελικά, μετά από ένα χρόνο και κυριολεκτικά   μισοπεθαμένος  από την υπερβολική νηστεία κατέληξα να συνδεθώ με την Εκκλησία των Βα­πτιστών. Ήταν ένα εκκλησίασμα φι­λόξενων και αφοσιωμένων πιστών ανθρώπων. Για πρώτη φορά γεύτη­κα τη ζεστασιά της συντροφικότητας, την αγάπη στον Χριστό ανάμεσα σε ομόδοξους. Άρχισα να καταλαβαίνω ότι η ζωή με τον Χριστό δεν ήταν μια μοναχική, ατομικιστική πορεία μαζί Του, αλλά ένα ταξίδι συντροφιά με άλλους, όπου ο Χριστός, η κεφαλή, δεν μπορούσε να νοηθεί χωριστά από το Σώμα Του.

 Η συντροφικότητα με ομόδοξους και η αγάπη στις Γραφές υπήρξαν οι θετικές εμπειρίες που εβίωσα μέσα στους κύκλους των Ευαγγελικών, όπου κινήθηκα στη συνέχεια. Όμως κάποιες προτεσταντικές δοξασίες με αναστάτωναν: Ο υλικός κόσμος και το ανθρώπινο σώμα δεν φαινόταν να συμμετέχουν στο σχέδιο των πραγ­μάτων. Στις ακολουθίες, η στάση της απλής ακοής ήταν εκείνη που επικρατούσε· ακούγαμε κηρύγματα, ψάλ­λαμε ύμνους κι αυτό ήταν όλο. Δεν υπήρχαν εικόνες να δει το μάτι και να τις ασπασθεί κανείς, ούτε θυμία­μα να μυρίσει, ούτε θεία κοινωνία να γευτεί. Μολονότι δεν γνώριζα τίποτε απ' όλα αυτά, όπως χρησιμοποιούνται στην Ορθόδοξη λατρεία, ενστικτωδώς αντιλαμβανόμουν ότι αφού ο Θεός μας δημιούργησε με σώμα, θα έπρεπε στις σχέσεις μας μ' Εκείνον κάποιος σημαντικός ρόλος να επιφυλάσσεται για τα σώματά μας.

 Επιπλέον η άποψη της Ευαγγελικής Εκκλησίας περί σωτηρίας φαι­νόταν να περιορίζεται στο να καλείς τον Χριστό στην καρδιά σου και να προσκαλείς τους άλλους να σε μιμηθούν. Ο ασκητικός αγώνας κατά των παθών, η προσευχή  περισσότερο ως επικοινωνία με τον Θεό παρά ως μέσο να επιτύχεις κάτι  η μετάνοια ως μέσο να ομοιωθείς με τον Θεό  αυτά και πολλά άλλα, ουσιώδη στην παραδοσιακή χρι­στιανική διδασκαλία, φαίνονταν να απουσιάζουν.

 Γι’ άλλη μια φορά, μολονότι δεν γνώριζα τίποτα γύρω από την Ορθοδοξία και τα διδάγματά της πάνω σ' αυτά τα θέματα, με κατέτρωγε το αίσθημα πως η ζωή με τον Χριστό πρέπει να είναι πιο πλούσια ^{[σημ. εγκόλπιου: Αυτός ο πλούτος της Ορθοδοξίας έναντι των υπολείπων δογμάτων είναι που μας συγκλόνισε όταν μεταστραφήκαμε!]}, πιο με­γαλόψυχη και συνάμα το αντικείμενο μεγαλύτερου αγώνα απ' αυτόν που φαινόταν να προβάλλει η άποψη της Ευαγγελικής Εκκλησίας. Έδινε την εντύπωση ότι ο Θεός ήταν ένας μάλ­λον αυστηρός εργοδότης πωλητών, που κρατούσε λογαριασμό για το πόσες ψυχές οι πωλητές Του έσωζαν κάθε χρόνο. Αυτή η κάπως παραλ­λαγμένη εικόνα τού θεού με οδήγησε στο να εγκαταλείψω την επιθυμία μου ν' ασχοληθώ με τις τέ­χνες, για να κάνω κά­τι «χρήσιμο», όπως να διδάξω μαθημα­τικά.

 Η αναζήτηση μιας περισσότερο αυθεντικής πίστης με οδήγησε στη συνέχεια σε μια Αγγλικανική ενορία, η οποία χρησιμοποιούσε μια μορφή λατρείας εγγύτερης προς την Ορθοδοξία, όπως ανακάλυψα αργότερα. Άνηκε στον κλάδο της (High Church) Υψηλής Εκκλησί­ας του Αγγλικανισμού, οι ιερείς εκεί, πιο παραδοσιακοί, εδίδασκαν ότι ο Θεός για ν' αποκαλυφθεί σε μας, χρησιμοποιεί στη λατρεία τοκάλλος. Υπήρχε θυμίαμα στις ακολουθίες και μερικές απεικονίσεις αγίων περισσό­τερο σε μορφή αγαλμάτων παρά εικόνων. Μας εδίδασκαν πως τα Θεία Δώρα πράγματι μετουσιώνονταν σε Αίμα και Σώμα Χριστού. Αυτά και άλ­λα με ενεθάρρυναν να πιστέψω ότι ο Χριστός ήταν η πηγή κάθε αληθινού κάλλους και ότι η άσκηση και η προ­σευχή είναι μέσα με τα οποία αποκαλύπτουμε την όμορφη εικόνα του Θεού εντός μας.

 Ενθαρρυμένος άπ' αυτή τη «νέα» θεολογία του θείου κάλλους, εγκατέλειψα τα καθηγητικά καθήκοντα για να κάνω μια καινούρια αρχή ως γλύπτης. Μέσα σ' ένα χρόνο, δου­λεύοντας πλήρες ωράριο, κατόρθωσα να ζω από τη γλυπτική. Έτσι υπηρετώντας τον Χριστό με κάτι που μ' ευχαριστούσε και ταίριαζε στα ταλέν­τα μου, είδα διαφορετικά την εικόνα που είχα για τον Θεό: Ενώ πιο πριν νόμιζα ότι η αγάπη Του για τον άν­θρωπο ήταν κάτι περίπου θολό και απρόσωπο  μια μακρινή αγάπη για την ανθρωπότητα γενικώς  άρχισα να κατανοώ ότι αυτή η αγάπη ήταν στην πραγματικότητα βαθύτατα επικεντρωμένη, εξατομικευμένη. Άρχισα να κατανοώ ότι αγαπά τα πρόσω­πα κι όχι τη φύση του ανθρώπου και πως έτσι εκφράζει την αγάπη του με τρόπο μοναδικό για κάθε μοναδικό πρόσωπο.

 Η γλυπτική υπήρξε συνάμα το αστέρι που με οδήγησε στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Μέσω της μελέτης για την τέχνη και του γλυπτικού έρ­γου και μέσω μιας αυξανόμενης επιθυμίας να προσεύχομαι περισσότερο εις βάθος, άρχισα σταδιακά να συνει­δητοποιώ ότι η αληθινή ζωή πρέπει να είναι ένα πάντρεμα φωτός και όγκου και κατ' επέκταση πνεύματος και ύλης, Δημιουργού και δημιουρ­γίας. Αυτή η διαίσθηση με βοήθησε να αναγνωρίσω την αλήθεια της Ορθοδοξίας, όταν κάποια στιγμή τη συ­νάντησα στο δρόμο μου. Αλλά πάλι ας πιάσω από την αρχή.

 Αισθάνθηκα πως ήταν προτιμότε­ρο να αρχίσω τη γλυπτική με κάτι χει­ροπιαστό, το ανθρώπινο σώμα. Μετά από κάμποσο καιρό, ακολουθώντας αυτή την τακτική και επηρεαζόμενος από τον Μιχαήλ Άγγελο και τον Αύγουστο Ροντέν, άρχισα να πειραματί­ζομαι με τρόπους που άπτονται της πνευματικής διαστάσεως του ανθρώπινου προσώπου.  Επιμηκυμένα έργα από καλλιτέχνες όπως ο Μοντιλιάνι και ο Τζιακόμπι με επηρέασαν πολύ σ' αυτό το στάδιο, καθώς και τα ανάγλυφα έργα από την αρχαία Αίγυπτο και πρωτόγονους πολιτισμούς. Σ' αυτό το τρίτο στάδιο προσπάθησα να συζεύξω αυτά τα δυο στοιχεία, το εξωτερικό με το εσωτερικό, την πρά­ξη με την ουσία, την ύλη με το φως. Σ' αυτήν ακριβώς τη συγκυρία ένας φίλος μού πρότεινε να επισκεφτώ κάποιο ορθόδοξο κελλί, όπου ζούσαν δύο Νεοζηλανδοί μοναχοί.

 Έχοντας δει τα εικονίσματα που υπήρχαν σ' αυτό το κελλί, πίστευα ότι οι εικόνες πετύχαιναν εκείνο που προσπαθούσα να κατορθώσω με τη γλυπτική μου  και μάλιστα το είχαν πετύχει από αιώνες ήδη. Μ' αυτό κα­τά νου και με την ελπίδα ότι οι μο­ναχοί του κελιού θα μπορούσαν να με βοηθήσουν στην αναζήτησή μου για βαθύτερη προσευχή, οδηγήθηκα να μεί­νω στη Μονή για μία εβδομάδα.

 Μολονότι δεν γνώριζα απολύτως τίποτε για την Ορθοδοξία, η επίσκεψη εκείνη υπήρξε ένας πραγματικός νόστος. Το κάθε τι ερχόταν να ανταποκριθεί στα μύχια της υπάρξεως μου, σε ό,τι αποτελούσε την εικόνα του Θεού. Οι εικόνες τόσο όμορφα συν­ταίριαζαν το φως, το άκτιστο φως, με την κτιστή ύλη.

 Ακόμη και η ταπεινή ζωή των μοναχών ακτινοβολούσε αυτό το γεγονός. Χωρίς να αισθάνονται την ανάγκη να δικαιολογηθούν, «χαρά­μιζαν» ώρες ολόκληρες κάθε μέρα μέσα στο ναό λατρεύοντας τον Θεό. Και μετά η καθημερινή εργασία  το άρμεγμα των αγελάδων, το μαγεί­ρεμα, η εικονογραφία  ακολουθούσαν ως προέκταση και όχι ως διακοπή μιας ζωής μέσα στην πα­ρουσία του Θεού. Υπήρχαν, βέβαια, ανθρώπινες αδυναμίες  ο π. Νικό­λαος επί παραδείγματι δεν διακρι­νόταν για την καλλιφωνία του στην ψαλτική. Αυτό όμως απεδείκνυε ότι εκείνο που ομορφαίνει τη ζωή ήταν τελικά η παρουσία του Άλλου και όχι η ανθρώπινη επιδεξιότητα.

 Σχετικά με την προσευχή, οι μοναχοί με εισήγαγαν σε επιλογές από ένα απέραντο σώμα ασκητικής φιλολογίας που αντιπροσωπεύει την αδιάσπαστη παράδοση της Εκκλησίας: Τη Φιλοκαλία, τις Περιπέτειες ενός προσκυνητή και άλλα βιβλία. Τα κείμενα αυτά εξηγούν πως μέσω της ζωής στην Εκκλη­σία και με την ειλικρινή μετάνοια μπορεί κανείς να γνωρίσει τον Θεό όχι τόσο ως ένα Όν απόμακρο, αλλά ενυπάρχον στα τρίσβαθα της ύπαρξής του, στο κέντρο της καρδιάς του. Έμαθα πως αφού έχουμε δημιουργηθεί ως εικόνα Θεού, ο Χριστός αποτελεί το αρχέτυπό μας.

 Τα βιβλία αυτά, γραμμένα από αναρίθμητους αγίους στο πέρασμα των αιώνων, καθώς και οι πολλές εικόνες στο μοναστήρι, μού έδειξαν επιπλέον πόσο χειροπιαστή είναι η κοινωνία των αγίων μέσα στην Ορθόδοξη Εκκλησία.

Ο Χριστός είναι ο Θεός των ζώντων. Ύπ' αυτή την έννοια και μέσω του Βαπτίσματος και του Χρίσματος που έλαβα τελικά από την Εκκλησία, άρχισα να καταλαβαίνω λίγο το νόημα της τριαδικότητας του Θεού. Μέσω της κοινωνίας της Εκκλησίας, άρχισα να συνειδητοποιώ λίγο τη θεία κοι­νωνία της Αγίας Τριάδος. Μολονότι ως Αγγλικανός είχα δι­δαχτεί ότι ο Θεός είναι Τριαδικός, δεν είχαμε πραγματικά διδαχτεί το πως αυτό συνέβαινε. Ήταν φοβερό να συνειδητοποιήσει κανείς πως ήταν ένα μέλος της Τριάδας που έγινε άνθρωπος, υπέφερε και θανατώθηκε. Και δεν ήταν λιγότερο φοβερό να πληροφορηθεί ότι όταν ηγέρθη και ανελήφθη στους ουρανούς, το έκανε με την ανθρώπινη φύση μας. Κι έτσι εξηγείται πως για μένα, ελάχιστα χωρία απαντούν καλύτερα στο ερώτημα του Χριστού (τίνα με λέγουσιν...;) από την ακόλουθη προσευχή που υπάρχει στη Θεία Λειτουργία:

«Εν τάφω σωματικώς, εν Άδου δε μετά ψυχής, ως Θεός, εν παραδείσω δε μετά ληστού και εν θρόνω υπήρχες, Χριστέ, μετά Πατρός και Πνεύματος, πάντα πληρών ο απερίγραπτος» (Τροπάριο αναστάσιμο).

Από τον συλλογικό τόμο «2000 χρόνια μετά  Τίνα με λέγουσιν οι άνθρωποι είναι;», έκδ. Ακρίτας. Μετάφραση Δημήτρη Κόκκινου.

Αντιαιρετικόν Εγκόλπιον – www.egolpion.com

Από το περιοδικό: Πειραϊκή Εκκλησία Δεκέμβριος 2008

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΑΡΧΕΙΟΥ: 26 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2010

http://www.egolpion.com